Burn-out: een markt voor charlatans?

Ik kreeg het voorbije jaar een coaching tegen burn-out aangeboden door een gewezen televisieomroepster, een godsdienstleraar die zich therapeut noemt en op een Grieks eiland praktiseert, een gewezen binnenhuisarchitect, een therapeut die werkt met “galvanisme”, noem maar op!

Ook een huisarts die zich in de Kuipergordel van de geneeskunde beweegt en tal van beoefenaars van de edele kunst van de mindfulness probeerden me wijs te maken dat ik me vooral op het hier en nu moet concentreren of dat ik anders ga doorbranden.

Geen enkele van de aanbiedende coaches maakten gewag van enige wetenschappelijke aanpak. Hun mails hadden dezelfde teneur als die van alternatieve energieleveranciers, grossiers in smartphones en budgetreizen naar exotische bestemmingen. Eén aspirant coach bood me zelfs een cursus aan via Groupon, tegen een supergunstig tarief, maar ik moest daarvoor wel naar het oosten van Limburg en dat was me een inspanning teveel.

Ze zouden met zijn 133.760 zijn, de patiënten die aan een psychische stoornis lijden. Dat zijn er 80.5% meer dan in 2006. Burn-out zou de belangrijkste oorzaak zijn. Is hier sprake van een virale uitbraak? Zijn onze levensomstandigheden zo verslechterd? Wordt de werkdruk zo zwaar? Ik vroeg gisteren aan de diensten van het Riziv waarop hun burn-outcijfers gebaseerd zijn en hoe dat zit met de ratio's in de verschillende gewesten van het land.

De edelgestrenge geneeskundige directie van dat instituut heeft zorgpaden uitgetekend voor ongeveer  elke aandoening, van de behandeling van een ingegroeide teennagel tot een hersenstamtumor,  waarbij telkens nauwkeurig omschreven wordt welke specialist in welk stadium geconsulteerd mag en moet worden.

Maar inzake burn-out mag om het even welke charlatan zijn diensten voor duur geld verkopen. De Orde is er gewoonlijk als de kippen bij als iemand onwettig de geneeskunde uitoefent maar zwijgt als het om burn-out gaat in alle talen. Waarom eist men niet dat de diagnose, ook als ze gesteld wordt door een huisarts, bevestigd wordt door een geneesheer-specialist of een specifiek daartoe opgeleid psycholoog? Ik ben ervan overtuigd dat om te beginnen de werkgevers zeer gelukkig zouden zijn met zo'n drempel.

Ik geloof niet dat het vroeger allemaal zoveel beter en onschuldiger was. Om te beginnen is onze persoonlijke hygiëne er met reuzenschreden op vooruit gegaan. Mindervaliden zijn andersvaliden geworden en gaan niet langer op bedevaart naar Oostakker. We eten beter, evenwichtiger, goedkoper en diverser… als we dat willen.

In de jaren zestig had ik penvrienden met wie ik correspondeerde over alles en niets. Het duurde soms weken voor er een antwoord kwam. Nu heb ik Facebook, Whatsapp en andere apps ter beschikking die me in een paar seconden laten communiceren met mijn vrienden in Washington of Helsinki.

Alleen met Pyongyang verloopt de communicatie wat stroefjes.  We spreken elkaar als dat zo uitkomt, maar  gaan niet appen voor en wissewasje. Weer een kwestie van vrije keuze, toch? Ik zie de doorsnee van de bevolking voor mij aan de kassa van de supermarkt.

Allemaal staren ze naar hun smartphone, ze tokkelen of bellen. Wat hebben die mensen te vertellen. "Ik sta nu in de rij voor de kassa en ben pompelmoezen vergeten. Nee ik ga niet terug de winkel in." Ik hoor Arabische conversaties, discussies in het Lingala en Swahili op hoge toon gevoerd, dronken Pools gezever en een plat Vilvoordse die vraagt of paardenbiefstuk vanavond OK is.

We rijden nu in comfortabele en betrouwbare automobielen, hoeven niet meer op de kaart te kijken en zweten ons niet meer kapot als het wat warmer wordt. We roken (bijna) niet meer als we dat zelf willen. De geneeskunde staat mijlen verder, we krijgen een stent bij het hart via onze lies, anesthesie is veiliger dan ooit en zelfs een bezoek aan de tandarts levert geen stress meer op.

In de jaren zestig werkte mijn vader nog echt acht uur per dag én op zaterdagochtend. Nu leggen de vakbonden een fabriek stil als er een half uur extra moet gewerkt worden, wegens verkoopsucces van het product.  Mijn vader had drie carrières in zijn leven. Mijn moeder voedde zeven kinderen op. Hij nam op zijn 63ste zijn pensioen op.

Ik heb zowat overal gewerkt en gecommuniceerd en zal dat wellicht blijven doen tot ik lam en seniel ben. Onze zomers barsten van de  festivals, optredens, shows, evenementen en films en televisieseries bekijken we als het ons uitkomt. Voor wie lui is, is dit een luilekker leven. 

Ook voor LGBT- medeburgers is het leven levenswaardig geworden: zij mogen uit de kast, organiseren Worldpride days en mogen in een lederen string paraderen. Daar moest je zelfs in de jaren zestig niet aan denken. Ik kan zo bladzijden doorgaan.

Uiteraard is er meer stress, elke generatie kent zijn keuzestress. Toen was het de Kust of de Ardennen, nu wordt het Thailand of Zuid-Afrika. De wereld is kleiner geworden.

En tenslotte, we kennen –hier tenminste- al 72 jaar vrede.

Objectief bekeken kennen we nu minder stressfactoren dan vijftig jaar geleden. En toch lijdt ruim 1 % van de bevolking aan uitputtende stress.

Met permissie, maar ik geloof dit niet. Het doet me denken aan de jaren voor 1914, toen brak er een epidemie van neurasthenie uit.  Uit een onderzoek van Inge Neyens, arbeidspsychologe aan de KU Leuven, blijkt dat slaapproblemen, mentale uitputting en stress de belangrijkste klachten zijn waarmee patiënten bij hun huisarts komen aanzetten.

Ik stel me de vraag of de huisarts wel opgeleid is om met die klachten om te gaan. Weten zij hoe ze met de Maslach Inventory-test moeten omgaan? Deze kwestie stresseert mij. Maar ik wordt gelukkig aangedreven door stress. Ik zie uw antwoorden en reacties met belangstelling tegemoet.

Marc van Impe

Marc van Impe is Senior Writer voor MediQuality. Hij is ook voorzitter van het Vlaams Instituut voor Journalistiek. Hij schrijft sinds dertig jaar over de evolutie van het gezondheidsbeleid in binnen- en buitenland. Eerder was hij onder meer hoofdredacteur bij MediPlanet, de Huisarts en Harvard Business Review België. Als bevoorrecht observator werpt hij regelmatig een kritische blik op de actualiteit in onze gezondheidssector. Zijn blogs weerspiegelen zijn persoonlijke mening en vallen onder zijn verantwoordelijkheid.

 

Auteur: Marc van Impe

Bron: MediQuality 24.06.17

 

Deel dit bericht

Met dank aan onze partners